Thật bất ngờ khi nghe “Mưa phố”, cất “Mùa qua” lên thành giai điệu qua tiếng hát của chính người sáng tác. Tôi đã lặng người và nao lòng trong sự cảm nhận và đồng hiện cảm xúc.
“Không ai tắm hai lần trên một dòng sông”, Heraclitus, triết gia Hy Lạp cổ đại đã từng nói như thế về quy luật vận hành mang tính duy vật biện chứng của vạn vật trong vũ trụ. Trong hành trình của mỗi phận đời, có những “dòng sông” chảy qua và không bao giờ trở lại. Không bao giờ trở lại nhưng những giọt nước phiêu linh trên “dòng sông” ấy đã chảy vào tâm thức, đã trở thành ký ức, kỷ niệm mãi mãi đau đáu trong tâm hồn ta như một hiện hữu không thể phai mờ. Chợt một lúc nào đó, nó trở về, sống động. Nó bất ngờ đột hiện nhưng lay động từng phím tơ lòng, khiến trái tim nhạy cảm chợt ngân lên thổn thức…
Tôi đã viết bài thơ “Mùa qua” trong một nỗi buồn man mác. Nỗi buồn ấy phải chăng chứa đầy bất trắc mà không rõ nghĩa, không thể định giải. Nỗi buồn ấy chảy tràn trong hoang lạnh mà xúc cảm thi ca không hề thê lương. Mưa gió ngoài trời hanh hao mà trái tim tròn đầy. Chứa chút ngậm ngùi nhưng không hề bi lụy. Những hình ảnh đau buồn, tuyệt vọng trong bài thơ là một nỗi ám ảnh khôn nguôi từ quá khứ hiện về.
Người thơ ngồi lặng lẽ ngẫm lại chuyện đời mình và tự gọi tên cảm xúc. Người thơ mượn “mùa qua, mưa rơi, nắng tắt”, mượn sự vận hành của đất trời để nói thay cho những rung động từ các giác quan của mình và mượn ngôn ngữ thi ca để bộc lộ về “dòng sông” mãi mãi trôi về…nơi xa lắm. Một không gian mơ hồ, một hướng chảy vô định. Nỗi buồn vu vơ, bản tình ca vu vơ nhưng cảm xúc và sự chân thành thì không hề vu vơ…
Mùa qua, một mùa cổ điển bàng bạc như sương như khói. Mùa qua, như muốn níu kéo ký ức hiện về. Mùa qua, nhưng mùa không bao giờ qua.
Tôi viết bài thơ “Mùa qua” vào mùa Đông năm 2002, một không gian đa tâm trạng và nội tâm thì lắm nỗi ưu tư…
Với âm nhạc, tôi là người ngoại đạo. Bài thơ viết đã lâu, được xuất bản đã lâu mà không nhạc sỹ nào thèm ngó ngàng tới. Có hai lý do: một là, nó chẳng hay ho gì khiến người ta đồng cảm; hai là, nó khó phổ thành ca khúc…
Thế mà, có một người…“dị sàng đồng mộng”…rinh về đặt bên cây đàn piano và … “khoe tưng bừng”. Hình như, từ giờ phút thăng hoa (hay thăng trái) của bà nhạc sỹ, bài thơ “Mùa qua” đã làm lễ kết hôn với bản nhạc “Mưa phố” (trình bày: NS Quỳnh Hợp) trong một không gian thấp thoáng Hà Nội để làm nên một số phận… “có thể xanh xao, có thể mùa màng”…
Thật bất ngờ khi nghe “Mưa phố”, cất “Mùa qua” lên thành giai điệu qua tiếng hát của chính người sáng tác. Tôi đã lặng người và nao lòng trong sự cảm nhận và đồng hiện cảm xúc. Tôi đã nghe đâu đó rằng, âm nhạc chắp cánh cho thơ. Ở đây, điều đó là có thật. Có thể nói, ở cung bậc trầm, bài thơ của tôi không có gì nổi bật. Nhưng với giai điệu Quỳnh Hợp, âm nhạc đã thể hiện được những điều mà ngay chính trong ngôn ngữ, hình ảnh và cả thi tứ của “Mùa qua” chưa thể diễn đạt hết.
Giai điệu đã khiến cho hồn cốt của thơ cất lên thành tiếng nói, sự lan tỏa của âm sắc biến thành những trạng thái cảm xúc man mác buồn, man mác nhớ, man mác những hoang hoải hoài niệm…về thời đã qua, về người đã xa…Da diết trong nỗi niềm của người cảm nhận là câu chuyện về dòng sông – cuộc đời được biểu cảm bắt nguồn từ một trưa mưa phố…
Âm nhạc trong “Mưa phố” với phong cách Gothic rock cổ điển đã giúp bài thơ của tôi đến với công chúng trong một trạng thái nhẹ nhàng và lắng sâu. Nếu nói thêm về sáng tạo trong âm nhạc ấy thì đó là đã biểu đạt được: một xúc cảm lãng mạn, một nỗi cô đơn hướng thượng, một nỗi buồn sang trọng và thanh cao.
UÔNG THÁI BIỂU
Nguyên tác bài thơ:
Mùa qua
Uông Thái Biểu
Bản tình ca nghe lần đầu tiên
Người nào đã viết
Giai điệu trầm và lời đắng cay
Ai hát vu vơ trên phố chiều nay
Như khóc.
Có một ngày…
Tôi không thể nào nghe hết,
Một ngày…
Ngày không ai cùng tôi.
Tóc mai hoang vu gió cuốn cuối trời
Ngày ấy mùa qua, mưa rơi, nắng tắt
Giã biệt mùa Đông
Heo may hiu hắt
Niềm tin cuối cùng vừa chia tay tôi…
* * *
Tiễn đưa người đi
Dáng người vừa khuất
Bời bời lá rụng như mây
Bài ca giọng trầm ai hát chiều nay
Nghiêng nghiêng hoàng hôn lướt tràn mặt phố
Rồi có một ngày
Ngày ấy tôi như chưa hề có
Nắng tắt, mưa rơi, mùa qua…
Tôi hát vu vơ một bản tình ca
Giai điệu trầm và lời cay đắng
Đêm thì thật sâu
Trái tim chết lặng
Như mưa rơi, nắng tắt, mùa qua…
(theo giaidieuxanh)
|